Bach, originele documenten (met Nederlandse vertaling)

Het Bach-Archiv in Leipzig heeft bij de Neue Bach Ausgabe (NBA) alle beschikbare documenten uit Bach's tijd (zowel van hem, als over hem) gebundeld in twee dikke boeken: Bach-Dokumente I (van Bach zelf) en Bach-Dokumente II (over Bach). Ik heb er een aantal vertaald. En ook andere (later of indirect) die vaak geciteerd worden, opgezocht. Ad fontes... Altijd nuttig om een geciteerde tekst met eigen ogen te bekijken en de geciteerde zinnen eens in hun context te lezen, èn hun Wortlaut te lezen. Bij het vertalen heb ik oude woordenboeken gebruikt en ook gepoogd het typische idioom van die tijd (formele brieven met hun kanselarijtaal; technische termen uit de toenmalige muziek/kunsttheorie) te duiden. In chronologische volgorde.

• kerkeraadsprotocollen n.a.v. het handgemeen tussen Bach en Geyersbach, de "Zippelfagottist" (Arnstadt, 1705)

• Het duel tussen Louis Marchand en J.S. Bach (dat niet doorging) (Dresden 1717) Zowel het oudste verslag van de hand van J.A. Birnbaum (1739) als de meest bekende versie uit de Necrologie (C.Ph.E. Bach)

• Verbintenisbrief (taakomschrijving) van J.S. Bach als Thomas cantor (Leipzig 1723)

• Discussie tussen subdiaken Gaudlitz en de cantor (Bach) over wie de gezangen mag opgeven (Leipzig 1728). klacht van Gaudlitz, besluit van het consistorie, verweer van Bach.

• Brief aan Georg Erdmann met Bach's sombere beeld van de toestand in Leipzig (Leipzig 1730)

• Ontwerp voor de organisatie van de kerkmuziek (Memorandum aan de Stadsraad van Leipzig) (Leipzig 1730) Over hoeveel zangers hij nodig heeft voor zijn 4 koren, en hoe het zit met de realiteit.

• Chr. Gerber: Het lijkt hier wel een opera ipv. een kerkdienst, extract uit 'Kirchen-Ceremoniën in Sachsen' (1732) 

• Aanval van J.A. Scheibe op Bach's compositiestijl (te ingewikkeld, achterhaald) (Hamburg 1737) artikel in Der critische Musicus).

• J.A. Gesner (voormalig rector van de Thomasschool) beschrijft Bach als de meest kundige en behendige musicus aller tijden (Göttingen 1738), voetnoot in een uitgave van het Handboek Retorica van Quintilianus.

• Denkmal (Gedenkteken) voor J.S. Bach (aka Necrologie) (Leipzig 1754). Artikel in Mizler's Musikalische Bibliothek geschreven door C.Ph.E. Bach (zoon) en Alexander Agricola (leerling).

Dick Wursten (dick@wursten.be)