Een nieuwe schat in de schatkamer: Bachs 'Engelse suites' nu weer verenigd in Leipzig

Leipziger Zeitung, 2 februari 2024
Door de redactie

J.S. Bach, 'Engelse suite', handschrift H.N. Gerber. Foto: collectie Bach-Archiv

Bach's suites voor klavierinstrumenten zijn niet in hun originelen (Bach's handschrift) overgeleverd. Dankzij een schenking van de Britse ondernemersfamilie Kohn zijn de oudst bekende afschriften nu in Leipzig weer samengebracht en voor het publiek toegankelijk gemaakt: vanaf vandaag worden namelijk de vier manuscripten van de hand van Bachs leerling Heinrich Nikolaus Gerber getoond in de schatkamer van het Bach-Museum Leipzig.

De zogeheten 'Engelse suites' van Johann Sebastian Bach (1685–1750) behoren tot de meesterwerken uit de late Weimarse en vroege Köthense jaren van de componist. Aan de afschriften van vier van de suites, die Bachs privéleerling Heinrich Nikolaus Gerber omstreeks 1724/1725 in Leipzig vervaardigde, komt een bijzondere betekenis toe: het zijn de vroegst bekende bronnen van deze composities, en ze moeten direct onder de ogen van de Thomascantor zijn ontstaan.

Handschriften golden als verloren

De handschriften van Gerber golden tientallen jaren als verloren. Later bevonden ze zich in het privébezit van de Britse farmacoloog, musicus, Bach-liefhebber en mecenas Sir Ralph Kohn (1927–2016), die in Leipzig werd geboren als kind van een joods-orthodoxe textielhandelaar. In 1933 moest Ralph Kohn met zijn familie voor de nationaalsocialisten uit Leipzig vluchten, maar hij bleef zijn leven lang emotioneel verbonden met zijn geboortestad en haar rijke muziektraditie.

Op donderdag 1 februari presenteerde de directeur van het Bach-Archiv Leipzig, Peter Wollny, de vier bronnen tijdens een persbijeenkomst voor het eerst aan het publiek.

'Sir Ralph Kohn was medeoprichter en lid van het curatorium van de Stiftung Bach-Archiv Leipzig en had in 2011 twee van de afschriften aan het archief overgedragen. Dit jaar kregen wij van zijn dochter Michelle Kohn de beide andere ten geschenke', vertelt dr. Peter Wollny. 'Ik ben de familie Kohn diep dankbaar dat wij zo de mogelijkheid hebben deze vier belangrijke bronnen voor het eerst, en verenigd, publiek te tonen in de schatkamer van het Bach-Museum Leipzig.'

Bach en het Bach-Archiv

Het Bach-Archiv Leipzig beschouwt zichzelf als muzikaal kenniscentrum op de plaats waar Johann Sebastian Bach het langst en het meest heeft gewerkt. Het heeft tot doel het leven, het werk en de receptiegeschiedenis van de componist en van de wijdvertakte musicusfamilie Bach te onderzoeken, zijn erfenis te bewaren en als cultuurgoed over te dragen.